Mike Daisey is een jokkebrok met een kern van waarheid

Het bezoek van Mike Daisey aan de Foxconn fabrieken in China leverde een monoloog op met de titel: The Agony and the Ecstacy of Steve Jobs. Het beschrijft vooral het bezoek van Daisey aan de Foxconn fabrieken in Shenzhen waar Apple onder andere iPhones laat produceren. Hij sprak met medewerkers van de fabriek en beschrijft dat er na een werkdag gewoon 12-jarige kinderen de fabriekspoort uit komen lopen. De omstandigheden in de fabrieken zijn volgens Daisey mensonterend en schokkend. De monoloog van Mike Daisey veroorzaakte vorig jaar al veel ophef. Onlangs was er een uitzending van het radioprogramma This American Life waar Daisey te horen was. Het Amerikaanse radioprogramma nam zijn bevindingen over zonder hoor en wederhoor en trok de uitspraken via het programma (podcast) vandaag weer in.

Door de  ophef van de radio uitzending van Daisey via This American Life kreeg ik onlangs nog een uitnodiging van BBC radio om over de misstanden te praten. Ik ben daar niet op ingegaan omdat je de fictie van Daisey en de werkelijkheid niet moet gaan mixen. Niet dat de verhalen van Daisey onzin zijn maar meer omdat we in Nederland betere bronnen hebben die al precies in kaart hebben gebracht wat er (nog steeds) mis is met Apple.

Wie Daisey al langer volgt had kunnen weten dat hij ongeveer een jaar geleden al in China was geweest voor een bezoek aan de fabrieken van Foxconn en dat hij dat bezoek in januari van dit jaar niet nog eens heeft overgedaan als “verslaggever.” Dat American Life Daisy zo heeft neergezet is jammer maar Mike Daisey blijft bij zijn bevindingen schrijft hij op zijn weblog. Zijn monoloog voor het theater is geen journalistieke weergave maar gemaakt om mensen wakker te schudden en dat is nu precies de kracht van Daisey:

I stand by my work. My show is a theatrical piece whose goal is to create a human connection between our gorgeous devices and the brutal circumstances from which they emerge. It uses a combination of fact, memoir, and dramatic license to tell its story, and I believe it does so with integrity. Certainly, the comprehensive investigations undertaken by The New York Times and a number of labor rights groups to document conditions in electronics manufacturing would seem to bear this out.

What I do is not journalism. The tools of the theater are not the same as the tools of journalism. For this reason, I regret that I allowed THIS AMERICAN LIFE to air an excerpt from my monologue. THIS AMERICAN LIFE is essentially a journalistic ­- not a theatrical ­- enterprise, and as such it operates under a different set of rules and expectations. But this is my only regret. I am proud that my work seems to have sparked a growing storm of attention and concern over the often appalling conditions under which many of the high-tech products we love so much are assembled in China.

Mede-Apple-oprichter Steve Wozniak barste vorig jaar nog in tranen uit tijdens de monoloog van Mike Daisey. Dat was meteen ook een belangrijk moment voor Daisey omdat via de tranen van Wozniak veel Amerikanen voor het eerst kennis maakten met  het misbruik van de arbeiders in de iPhone fabrieken van Apple.

Apple kan er zelf weinig aan doen omdat de verantwoording vooral bij de fabrieken zelf ligt. Bij veel Apple-fans ging vandaag desalnietemin de vlag uit omdat Daisey de verhalen heeft verzonnen als journalist. Dat lijkt ons echt wat kort door de bocht en als je Daisy verslaggever of journalist noemt moet je zijn monoloog eerst maar eens gaan lezen. Daisey is vooral auteur en acteur en het is helaas ook nog steeds geen science fiction dat Apple iPhones in elkaar laat schroeven door kinderen.